مدیریت ریسک، مسئله ای مهم در مدیریت زنجیره تامین و تدارکات است. بهبود قابلیت پاسخگویی در قالب کاهش (احتمال) رخداد ریسک، شرکت را قادر می سازد تا ضمن سبقت از رقبای خود، آسیب طولانی مدت مورد انتظار را کاهش دهد. در این مقاله، یک مدل برنامه ریزی خطی مختلط به منظور طراحی زنجیره تامین سبز ارائه می گردد. این مدل، به دنبال کمینه سازی هزینه، میزان انتشار گازهای گلخانه ای و ریسک است. برای اولین بار، ریسک تامین مواد خام و ریسک حمل ونقل در سطوح مختلف زنجیره تامین با عدم قطعیت روبه رو هستند و هزینه مواد خام براساس مدل تخفیف نموی از سوی تامین کنندگان به تولیدکنندگان ارائه می گردد. پارامترهای مورداستفاده در مدل سازی اولیه دارای عدم قطعیت است و با استفاده از رویکرد استوار سازی به حالت قطعی تبدیل می شود و حل آن با نرم افزار گمز، صورت می پذیرد. علاه براین، در مورد پارامتر عدم قطعیت، تحلیل حساسیت انجام می شود و تحت مقادیر مختلف از این پارامتر، نتیجه به دست آمده مورد ارزیابی و اعتبارسنجی قرار می گیرد. نتایج نشان می دهند که مهم ترین عامل تاثیرگذار در مقدار تابع هدف، تابع ریسک است، زیرا پارامترهای آن با عدم قطعیت روبه رو هستند.

هماهنگی و یکپارچگی بین قطعات و زیرسیستم ها در محصولات پیچیده مانند کامپیوترها، شبیه سازهای خاص، هواپیماها و... اهمیت خاصی دارد؛ از همین رو لازم است در انتخاب تامین کنندگان قطعات و زیرسیستم های این نوع محصولات توجه خاصی به این موضوع صورت گیرد. به عبارت دیگر در انتخاب تامین کنندگان قطعات و زیرسیستم های حساس و پیچیده باید معیارهای دیگری مانند میزان تطابق و هماهنگی بین تامین کنندگان نیز به عنوان یک معیار در نظر گرفته شود. دلیل اصلی گنجاندن این معیارها در مساله انتخاب تامین کننده این است که در صورت رویداد اختلال در تامین قطعات و زیرسیستم های حساس و پیچیده نمی توان به راحتی به سراغ سایر تامین کنندگان مشابه رفت. در این مقاله میزان هم خوانی و هم تکاملی بین تامین کنندگان و توانمندی آنها در ایجاد تعامل با یکدیگر به صورت یک معیار در انتخاب تامین کنندگان با استفاده از برنامه ریزی ریاضی و عملکرد گذشته تامین کنندگان در حالت اختلال با هدف حفظ بیشترین هم خوانی مدل سازی شده است.

جهان از اواخر سال 2019 و اوایل سال 2020 درگیر پاندمی یک کورناویروس جدید شده است. در مقابله با این همه گیری عظیم، شیوه های اطلاع رسانی خطر (Risk communication) به آن ها و نحوه ی درک مردم از خطر (Risk perception)، نقش اساسی در تصمیم گیری و انتخاب رفتار صحیح دارد. مقابله با این بیماری نوظهور، نیازمند بسیج همه ی امکانات جامعه و همیاری همه ی مردم می باشد. این در حالی است که بی توجهی به اهمیت نحوه ی اطلاع رسانی و گاهی انتشار اطلاعات ضد و نقیض و نادرست، با تضعیف اعتماد عمومی، مانعی بزرگ در راه کنترل اپیدمی خواهد بود.

سامانه های تک کاره در حالت آماده به کار نگهداری می شوند و پس از استفاده از بین می روند یا نیاز به تعمیرات و بازسازی اساسی در آنها وجود دارد. هر زیرمجموعه مورد استفاده در سامانه های تک کاره، مستقل از چگونگی تامین آن، سطح ریسک مشخصی دارد. همچنین، این موضوع که هر زیرمجموعه از چه تامین کننده ای تهیه شود، بر تقویت یا تضعیف عوامل تاثیرگذار در وقوع خرابی کل سامانه موثر است؛ بنابراین، هدف اصلی این پژوهش، ارایه مدلی چندهدفه برای تعیین تامین کنندگان تجهیزات تک کاره است. درابتدا، با تعیین شاخص های ارزیابی، مقدار ریسک هر تامین کننده برآورد شده است. درادامه نیز ریسک ذاتی تجهیزات به کار رفته در سامانه تک کاره با استفاده از ماتریس علت-حادثه به دست آمده است؛ سپس با تعیین حوادث قابل وقوع برای سامانه و ترسیم درخت های خطا، بهترین ترکیب تامین کنندگان تجهیزات با مدل سازی چندهدفه مشخص شده است. براساس نتایج به دست آمده در مطالعه کاربردی این پژوهش، تخصیص ها با استفاده از مدل چندهدفه پیشنهادی تعیین و با تحلیل حساسیت، عملکرد مدل تایید شده است.

زمینه و هدف: هدف این پژوهش، تخصیص قطعات به تأمین کنندگان و دسته­بندی قطعات و سطح­بندی تأمین کنندگان است. نوآوری پژوهش در نظر گرفتن هم زمان دسته­بندی قطعات و تخصیص به تأمین کنندگان بر اساس قابلیت­های عملیاتی موردنیاز قطعات و قابلیت­های در اختیار تأمین کنندگان و سطح­بندی تأمین کنندگان است. روش: این پژوهش از نوع کمی - کیفی است. به علت استفاده از نظر خبرگان (یک سازمان نظامی – انتظامی) و مستندات در دسترس برای گردآوری داده­ها، کیفی و به دلیل استفاده از مدل ریاضی از نوع کمی است. روش گردآوری داده­ها و اطلاعات از نوع میدانی و بررسی اسناد مرتبط است. مدل به صورت یک مدل عدد صحیح مختلط غیرخطی سه هدفه شامل کمینه­سازی هزینه تخصیص قطعات به تأمین­کنندگان، کمینه­سازی هزینه تعاملات بین تأمین­کنندگان و کمینه سازی پیچیدگی مدیریتی است. مدل با الگوریتم ژنتیک با مرتب سازی نامغلوب و نرم افزار متلب حل شده است. یافته ها نتیجه گیری: نتایج اجرای مدل در موردمطالعه نشان داد که چهار تأمین­کننده به عنوان تأمین­کنندگان سطح اول، 13 تأمین­کننده به عنوان تأمین­کنندگان سطح دوم انتخاب شدند، پنج تأمین­کننده را نیز می­توان حذف یا به عنوان جایگزین در نظر گرفت. نتایج مربوط به تخصیص قطعات و دسته­بندی نیز چهار دسته از قطعات حاصل گردید.

روش های گوناگونی به منظور کمک به تصمیم گیرندگان خرید برای رو در رو شدن با پیچیدگی های انتخاب یک تامین کننده مناسب در ادبیات تحقیق پیشنهاد شده است. اما این روش ها غالبا نگاهی تک بعدی و منفرد به فرآیند انتخاب تامین کننده دارند. همچنین، این روش ها معمولا، ابهام و عدم اطمینان موجود در مساله انتخاب تامین کننده را در نظر نمی گیرند. هدف این مقاله نیز پیشنهاد یک رویکرد چند مرحله ای جامع به منظور انسجام بخشی به فرآیند انتخاب تامین کننده است. در این رویکرد، سعی شده است ابهام موجود در فرآیند انتخاب که ناشی از استفاده از داده های خشک عددی است به حداقل برسد. این رویکرد مبتنی بر روش Fuzzy QFD است که در آن، به منظور انتخاب تامین کننده، از مفهوم خانه کیفیت که از ابزارهای رویکرد توسعه کارکرد کیفیت محسوب می شود استفاده شده است. از یک الگوریتم فازی به منظور تعریف متغیرهای زبانی برای بیان اهمیت نسبی متغیرهای درونی (WHAT) و بیرونی (HOW) خانه کیفیت و رابطه آنها با یکدیگر بهره برداری شده است. برای نشان دادن کاربردی بودن رویکرد پیشنهادی، یک مطالعه موردی نیز ارائه شده است. نتایج حاصل از مطالعه موردی علاوه بر رتبه بندی و انتخاب تامین کنندگان نهایی، نشان می دهد که منابع انسانی و زیرساخت ها و فن آوری مهم ترین معیارهای ارزیابی تامین کننده و کیفیت فنی و کارکردی محصول و وجود خدمات پس از فروش برای محصول، مهم ترین ویژگی های محصول از نظر سازمان مورد مطالعه هستند.